Kolorektalni karcinom u brojkama
Kolorektalni karcinom (rak debelog crijeva i rektuma) predstavlja treći najčešći malignitet u svijetu i drugi po smrtnosti. U Bosni i Hercegovini, svake godine dijagnostikuje se značajan broj novih slučajeva, a nažalost, mnogi pacijenti se jave tek u uznapredovaloj fazi bolesti.
Kao hirurg koji se bavi onkološkom hirurgijom već gotovo dvije decenije, svakodnevno se susrećem sa pacijentima kojima je bolest mogla biti otkrivena ranije - kada su hirurške opcije znatno povoljnije, a prognoze daleko bolje.
Zašto je skrining ključan
Kolorektalni karcinom se najčešće razvija iz polipa - benignih izraslina na sluznici debelog crijeva. Ovaj proces traje godinama, ponekad i više od jedne decenije. To nam daje izuzetnu priliku: ako polip otkrijemo i uklonimo na vrijeme, sprječavamo nastanak karcinoma.
Prema preporukama Evropskog udruženja za gastroenterologiju, skrining bi trebalo započeti sa 50 godina kod osoba bez porodične anamneze, odnosno sa 40 godina kod onih čiji su bliski srodnici imali kolorektalni karcinom.
Metode skrininga
- Test na okultno krvarenje u stolici (FOBT/FIT) - jednostavan, neinvazivan test koji se radi jednom godišnje. Otkriva mikroskopsko krvarenje koje nije vidljivo golim okom.
- Kolonoskopija - zlatni standard. Pregled cijelog debelog crijeva fleksibilnim endoskopom uz mogućnost istovremenog uklanjanja polipa. Preporučuje se svakih 10 godina kod urednog nalaza.
- CT kolonografija (virtuelna kolonoskopija) - neinvazivna alternativa za pacijente koji ne mogu ili ne žele klasičnu kolonoskopiju.
Simptomi na koje treba obratiti pažnju
Rani stadijumi kolorektalnog karcinoma često su bez ikakvih simptoma - upravo zato je skrining toliko važan. Međutim, postoje znaci upozorenja koji zahtijevaju hitnu konsultaciju sa ljekarom:
- Promjena ritma stolice koja traje duže od tri sedmice (zatvor, proliv ili njihovo naizmjenično smjenjivanje)
- Krv u stolici ili na toalet papiru
- Neobjašnjiv gubitak tjelesne težine
- Osjećaj nepotpunog pražnjenja crijeva
- Umor i slabost usljed anemije
- Bolovi u trbuhu koji se ponavljaju
Šta radimo u Univerzitetskoj bolnici Foča
U našoj bolnici izvodimo kompletnu dijagnostiku i hirurško liječenje kolorektalnog karcinoma. Raspolažemo savremenom opremom za kolonoskopiju, 16-slajsnim CT skenerom za staging bolesti, te četiri operacione sale opremljene za najsloženije laparoskopske i otvorene hirurške procedure.
Posebno sam ponosan na činjenicu da u Foči izvodimo i najsloženije resekcije rektuma sa totalnom mezorektalnom ekscizijom (TME) - tehniku koja značajno smanjuje stopu lokalnog recidiva.
Prevencija je u vašim rukama
Osim redovnog skrininga, rizik od kolorektalnog karcinoma možete smanjiti promjenom životnih navika:
- Ishrana bogata vlaknima, voćem i povrćem
- Ograničen unos crvenog i prerađenog mesa
- Redovna fizička aktivnost (minimum 30 minuta dnevno)
- Održavanje zdrave tjelesne težine
- Izbjegavanje alkohola i pušenja
Ne čekajte simptome. Skrining spašava živote - a u našoj bolnici vam stojimo na raspolaganju za sve informacije i preglede.
